Schadevergoedingsrecht

Schadevergoedingsrecht gaat over de schadeberekening en welk nadeel moet worden gecompenseerd. Schade kan bestaan uit vermogensschade (geleden verlies of gederfde winst) of ander nadeel (immateriële schade). Het uitgangspunt is volledige schadevergoeding van de werkelijk geleden schade. De benadeelde moet zo veel mogelijk in de positie worden gebracht alsof de schadeveroorzakende gebeurtenis niet heeft plaatsgevonden.  De vraag is welke schade in welke mate hieronder valt en hoe deze moet worden berekend. Deze vraag kan complex zijn.

De schadeomvang wordt in beginsel bepaald door de vermogenspositie van de benadeelde te vergelijken met en zonder de schadeveroorzakende gebeurtenis. De schade bestaat dan uit de vermindering van deze positie. Bij deze vergelijking dient te worden meegewogen of deze gebeurtenis ook voordeel heeft opgeleverd. In dat geval zal, voor zover redelijk, de schadevergoeding lager uitvallen. Dit wordt juridisch ‘voordeelstoerekening’  genoemd.  Indien de schade mede is veroorzaakt door de benadeelde kan de schadevergoedingsplicht ook worden verminderd. Dit heet in juridische termen ‘eigen schuld’ van de benadeelde.

De schade moet het gevolg zijn van de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust.  Dit wordt causaal verband of “conditio sine qua non” verband genoemd. Indien de schade zonder de gebeurtenis ook zou zijn ontstaan ontbreekt dergelijk causaal of conditio sine qua non verband.

De schade moet daarnaast niet te ver verwijderd van, en in redelijk verband staan met, de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust. Dit wordt in de juridische context ‘toerekening naar redelijkheid’  genoemd. Volgens de wet zijn bij deze toerekening met name de aard van de aansprakelijkheid en van de schade relevant.

Schadeberekening kan op concrete of abstracte wijze geschieden. In het merendeel van de gevallen  wordt schade concreet berekend waarbij met alle omstandigheden van het geval rekening wordt gehouden. Op grond van de wet of rechtspraak kan soms abstracte schadeberekening  worden toegepast, waarbij sommige omstandigheden niet of minder worden meegenomen. Zaakschade wordt bijvoorbeeld normaliter abstract berekend in de zin dat niet wordt meegenomen of de benadeelde de schade ook heeft laten herstellen. Deze abstracte schadeberekening geschiedt dan aan de hand van de objectieve herstelkosten, ook als dus geen herstel heeft plaatsgevonden. Verder kan een benadeelde uiteraard geen schade vorderen die reeds door zijn verzekering is vergoed, omdat hij anders in een verbeterde vermogenspositie zou komen dan indien er geen schade was geleden. 

Complexe situaties kunnen zich met name voordoen indien de schade het gevolg is van een samenloop van oorzaken, zoals verschillende of achtereenvolgende gebeurtenissen, en wanneer verschillende soorten schade zijn ontstaan.

Voor vragen over schadevergoedingsrecht kunt u zich wenden tot mr. Rens Kloppenburg, mr. Niels van Steijn en mr. Frans Kloppenburg. Een vrijblijvend kennismakingsgesprek op ons kantoor in Leiden behoort uiteraard tot de mogelijkheden.